W dniu 4 listopada 2004 roku odbyła się w Falentach publiczna obrona pracy doktorskiej p. mgr inż. Ludmiły Rossa z Zakładu Sanitacji Wsi IMUZ w Falentach pt.: "Zanieczyszczenia wód deszczowych spływających z zabudowanych obszarów wsi".
| Promotor: |
dr hab. Inż. Mikołaj Sikorski
prof. Politechniki Świętokrzyskiej |
| Recenzenci: |
prof. dr hab. Inż. Szczepan Ludwik Dąbkowski
Politechnika Świętokrzyska,
prof. dr hab. inż. Krzysztof Kuczewski
Politechnika Wrocławska. |
Praca jest poświęcona problematyce zanieczyszczenia wód burzowych odprowadzanych z wiejskich terenów zabudowanych. Postawiono hipotezę, że odpływ bezpośredni z tych terenów powoduje wzrost stężeń i ładunków zanieczyszczeń w odbiornikach wodnych. Czynnikami kształtującymi jego formowanie są: warunki topograficzne, rodzaj zagospodarowania i stopień rozwoju infrastruktury sanitarnej. Badania prowadzono w dwóch mikrozlewniach obejmujących zabudowania wiejskie o powierzchniach 164ha i 203ha, położonych w województwach Zachodniopomorskim i Mazowieckim. Badane zlewnie różniły się pod względem warunków topograficznych, rodzaju działalności mieszkańców, głównie w zakresie chowu bydła i trzody, a także stopnia zwodociągowania i skanalizowania.
Zastosowano metodę bilansu ładunków zanieczyszczeń w przekrojach hydrometrycznych cieku odbierającym odpływ ze zlewni, za i przed obszarem zabudowanym. Prowadzono dobowe pomiary przepływu i oznaczano stężenia związków organicznych, biogennych i ropopochodnych w próbach wód pobieranych raz na miesiąc. Wyznaczono rzeczywiste chwilowe ładunki zanieczyszczeń. Obliczono także okresowe ładunki zanieczyszczeń na podstawie równań regresji łączących stężenia i przepływy. Ładunki zanieczyszczeń w odpływie bezpośrednim obliczono jako różnicę ładunków okresowych w odpływie całkowitym i odpływie w okresie niżówkowym.
Stwierdzono, że dopływ wód opadowych z obszarów zwartej zabudowy wiejskiej powoduje wzrost stężeń substancji organicznych i stężeń związków azotowych w odpływie z małych zlewni rzecznych. Odnotowano również znaczny wzrost stężenia ekstraktu naftowego w pierwszej fazie wezbrania badanych cieków.
Na podstawie porównania zanieczyszczenia badanych cieków, można ocenić, że najpoważniejszym źródłem zanieczyszczenia wód powierzchniowych na terenach wiejskich jest chów bydła i trzody oraz powiązana z nim niewłaściwa gospodarka obornikowo-gnojowicowa szczególnie gdy występuje nachylenie terenu i niska przepuszczalność gleb.
Wyniki badań sugerują, że wskazane byłoby odprowadzenie wód burzowych z wiejskich obszarów zabudowanych przez systemy kanalizacyjno-retencyjne oparte na koncepcji zatrzymywania i podczyszczania spływów deszczowych w miejscu ich powstawania.
Na posiedzeniu w dniu 10 lutego 2005 r. Rada Naukowa IMUZ nadała Ludmile Rossa stopień naukowy doktora w dyscyplinie Kształtowanie Środowiska w specjalności Ochrona Wód. |